Home / Είδος του μήνα / Το είδος του Δεκεμβρίου 2019

Το είδος του Δεκεμβρίου 2019

 

Όνομα: Νάρκισσος ο ταζέττιος
Κοινό όνομα: Ματσικόριδο, Μανουσάκι
Επιστημονικό όνομα: Narcissus tazetta
Οικογένεια: Αμαρυλλίδες (Amaryllidaceae)

 

«…Για να βλασταίνουν σπαρτά θεόρατα /… και με κόκκινες παπαρούνες, λαλέδες και ματσικόριδα/ τα λιοκαμένα κορίτσια σου,/…» αναφέρει ο ποιητής Άντης Κανάκης σε μια ωδή προς την κατεχόμενη γη της Μεσαοριας στο ποίημα του Μεσαρίτικο Άσμα. Μερικά λουλούδια που συνθέτουν μια όμορφη και ολοζώντανη εικόνα στο μυαλό του καθενός. Το έντονο κόκκινο των παπαρούνων και τα ζωηρά χρώματα των λαλέδων εμπλουτίζονται με το μεθυστικό άρωμα από τα ματσικόριδα αφυπνίζοντας όλες μας τις αισθήσεις.

Περιγραφή
Το Ματσικόριδο ή αλλιώς ο Νάρκισσος ο ταζέττιος (Narcissus tazetta) αποτελεί πολυετή ποώδης φυτό της οικογένειας των Αμαρυλλίδων με μικρά λευκά άνθη και χαρακτηριστικό, έντονο άρωμα. Είναι κοινό ιθαγενές είδος της Κύπρου αλλά και γενικότερα των χωρών της Μεσογείου. 

Εξάπλωση
Εξαπλώνεται σχεδόν σε ολόκληρο το νησί, σε υψόμετρο μέχρι και τα 850m και εντοπίζεται σε αγρωστώδης περιοχές, σε θαμνώνες αλλά και δάση.

Ανθοφορία
Η ανθοφορία παρατηρείται κατά τον Νοέμβριο-Φεβρουάριο ενώ η ανθεκτικότητα του συνέτεινε στην ανάπτυξη της καλλιέργειας του.

Ονομασία
Το πρώτο συνθετικό του λατινικού ονόματος του είδους, Narcissus tazetta παραπέμπει στον μυθικό Νάρκισσο. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Νάρκισσος ήταν τόσο όμορφος που όλες οι Νύμφες τον είχαν ερωτευτεί χωρίς αυτός όμως να ανταποκρίνεται. Έτσι, οι Νύμφες ζήτησαν την τιμωρία του η οποία επήλθε όταν ο νεαρός κοίταξε τον αντικατοπτρισμό του σε μια πηγή με αποτέλεσμα να ερωτευτεί παράφορα τον εαυτό του. Μη μπορώντας να αποσπάσει την προσοχή του από το νερό ο νεαρός άνδρας αφήνεται στην περιοχή να αργοπεθάνει και στη θέση του εμφανίζεται το ομώνυμο λουλούδι. Επιπρόσθετα, το tazetta παραπέμπει στο σχήμα της παραστεφάνης που μοιάζει με κύπελλο, δηλαδή «taza» στα ιταλικά.

Άλλες πληροφορίες
Η ευοσμία του φυτού προσέλκυσε το ενδιαφέρον πολλών λόγιων της αρχαιότητας με την αρχαιότερη ίσως αναφορά να εντοπίζεται στους Ομηρικούς Ύμνους του 9ου-8ου αι. π.Χ. όπου στον «Εις Δήμητραν» Ύμνο τονίζεται η ομορφιά και η ευωδία του φυτού. Επίσης αναφορές στο ματσικόριδο εντοπίζονται στα συγγράμματα του Θεόφραστου και του Διοσκουρίδη ο οποίος μάλιστα παραθέτει την συνταγή για την παρασκευή του ναρκίσσινου μύρου που πιστευόταν ότι είχε φαρμακευτικές ιδιότητες. Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, η πολύ έντονη μυρωδιά του φυτού, μπορεί να προκαλέσει μια γλυκιά υπνηλία και γι’ αυτό το όνομα του φυτού μπορεί να προέρχεται και από το ρήμα «ναρκόω».

Φαρμακευτικές Ιδιότητες – Χρήσεις
Πρόσφατες έρευνες δηλώνουν ότι το φυτό περιέχει την ουσία γαλανθαμίνη η οποία μπορεί να θεραπεύσει την άνοια και σε μεγάλες ποσότητες την νόσο του Αλτσχάιμερ. Τέλος, ναρκίσσινα στεφάνια έχουν εντοπιστεί σε αρχαίους αιγυπτιακούς τάφους ενώ είναι πιθανόν να αποτελεί ένα από τα λουλούδια που χαρακτηρίζονται ως τα «κρίνα του αγρού» στα Κατά Ματθαίον και Κατά Λουκάν Ευαγγέλια αφού χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα στην παρασκευή του άγιου μύρου.

ΠΗΓΕΣ:
[1]  Χατζηκυριάκου Γ., 2007: Αρωματικά και Αρτυματικά Φυτά στην Κύπρο. Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου, 2007
[2] http://www.pentapostagma.gr/2012/04/blog-post_8479.html#.VPA2k3ysUfU
[3] http://skepteon.blogspot.com/2014/06/blog-post.html

ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ:
http://en.wikipedia.org/wiki/Narcissus_tazetta#mediaviewer/File:Narcissus-tazetta-0006a.jpg

Διαβάστε επίσης

Ηλεκτρικά αυτοκίνητα

Η τεχνολογία των ηλεκτρικών αυτοκινήτων έχει απασχολήσει πολλές συζητήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο και κινείται με ...